150 milionów lat temu ziemia sandomierska zrodziła niezwykły kamień, który 4 tysiące lat temu służył do wyrobu narzędzi a dziś świeci tryumfy na światowych salonach. Biżuterię z niego noszą m.in: Robbie Willams, Victoria Beckham czy Boy George. W swojej ofercie mają go najlepsze, renomowane sklepy jubilerskie. Krzemień pasiasty występuje na świecie tylko w jednym jedynym miejscu – na terenie Ziemi Sandomierskiej. Oto i niezwykła historia kamienia, który jest rzadszy od diamentu – najdroższego kamienia świata.

Za głównego popularyzatora i swoistego ambasadora krzemienia pasiastego w jubilerstwie uznaje się sandomierskiego artystę Cezarego Łutowicza. To on w latach 70-tych wprowadził ten niezwykły kamień jako element biżuterii. Ok. 4 000 tysiące lat temu używano go do wyrobu siekier i narzędzi, dziś sławi Ziemię Sandomierską nie tylko w Polsce, ale i na całym świecie. W swojej ofercie mają go najlepsze, renomowane sklepy jubilerskie.

Powstanie krzemienia
– W celu poznania historii krzemienia pasiastego cofniemy się do czasów jury, kiedy to ok. 150 mln lat temu w ciepłych lagunach morza żyły drobne skorupiaki. Budowały one w miękkim dnie całe systemy korytarzy i nor, w których magazynowały m.in. obumarłe fragmenty roślin. Krzemionka zawarta w wodzie i w gromadzonych szczątkach organizmów morskich wytrącała się w tych zagłębieniach pod wpływem zmian temperatury, ciśnienia i odczynu chemicznego wody. „Zastygająca” przez miliony lat krzemionka utworzyła charakterystyczne buły krzemienne, w których masie wewnętrznej występują pasma o różnym zabarwieniu, z fantastycznie ułożonymi wewnątrz „pasiakami”. Tak powstały kamienie, które dziś naturalnie występują tylko w jednym miejscu na świecie – na terenie Ziemi Sandomierskiej.

Odkrycie kopalń
– Na początku lat 20-tych XX wieku geolog z Państwowego Instytutu Geologicznego, Jan Samsonowicz w trakcie prowadzonych prac geologicznych odkrył kompleks kopalń w Krzemionkach Opatowskich. Wchodząc do jednego z podziemnych korytarzy zauważył ślady starożytnego górnictwa. Zaczął się trwający do dziś okres fascynacji naukowej jedynym tego typu kompleksem kopalnianym na świecie. Pierwsze badania wykopaliskowe rozpoczęły się w 1925 roku. W tym czasie odgruzowano podziemia siedmiu szybów, rozpoznano rozmiary, kierunek i sposób prehistorycznej eksploatacji. Na całym terenie naliczono ok. 500 szybów kopalnianych. Odkrywano nowe chodniki, szyby, odnajdywano coraz to nowe narzędzia i obiekty świadczące o funkcjonującej tu w neolicie kopalni krzemienia. W bieżącym roku archeolodzy z Muzeum Historyczno-Archeologicznego w Ostrowcu Świętokrzyskim prowadzili badania w wyniku których natrafili na kilka nowych, nieznanych dotąd szybów. Przebadali również ok. 2 600 odkrytych zabytków, z których 26 zasługuje na szczególną uwagę. Wśród nich są m.in. krzemienne kilofy i kliny górnicze o nieznanych dotąd formach.

Prehistoryczne kopalnie – Kopalnie w Krzemionkach eksploatowane były ok. 4 – 3 tys. lat temu w okresie trwania kultury pucharów lejkowatych, kultury amfor kulistych oraz kultury mierzanowickiej. Wydobywane tylko tutaj krzemienie pasiaste szybko rozprzestrzeniły się w promieniu nawet 600 km, jako narzędzia niezbędne ówczesnemu człowiekowi. Był to doskonały „towar” eksportowy przynoszący duże bogactwo. Pole eksploatacyjne „Krzemionki” obejmuje obszar ok. 78 500 m2 . Liczbę kopalń szacuje się na ok. 4000. Na terenie pola eksploatacyjnego występują również pozostałości pracowni krzemieniarskich a na południe od niego w rejonie lejków krasowych ślady obozowisk. Wydobycie krzemienia przebiegało w bardzo trudnych warunkach. Górnicy pracowali w pozycji półklęczącej lub nawet leżącej. Problemem było odpowiednie oświetlenie i dostarczenie powietrza w głąb szybów. Wentylację uzyskiwano przede wszystkich poprzez palenie w wyrobiskach małych ognisk i wymuszony naturalny obieg ciepłego i zimnego powietrza. Problem oświetlenia rozwiązano za pomocą palących się łuczyw. Pod ziemią temperatura wynosiła od 5 do 9 stopni Celsjusza. Wstępną selekcję surowca przeprowadzano pod ziemią. Krzemień nadający się do obróbki wydobywano na powierzchnię i tam robiono z nich m.in. siekiery krzemienne oraz inne narzędzia. Cały rejon świętokrzyski obfituje w liczne krzemienionośne pola eksploatacyjne. Pasmo pradziejowych pól, zwane Prahistorycznym Zagłębiem Krzemienionośnym ciągnie się od Tomaszowa na zachodzie po Świeciechów na wschodzie. Wydobywane w licznych wyrobiskach krzemienie, ze względu na swoją barwę, właściwości czy miejscowość wydobycia mają różne nazwy takie jak: pasiasty, czekoladowy, ożarowski, święciechowski.

Rezerwat „Krzemionki Opatowskie”
– Pierwsze kroki do utworzenia rezerwatu poczyniono już z okresie międzywojennym, kiedy to wykupywano systematycznie grunty od mieszkańców istniejącej tam wówczas wsi. W latach 60-tych wysiedlono całą wieś – miejscowość znikła z mapy, a nazwa „Krzemionki” jest dziś przypisania znajdującemu się tam rezerwatowi archeologicznemu. Pierwszą formą ochrony na tym terenie był zarządzeniem Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 27 czerwca 1995 r., powołany do życia rezerwat „Krzemionki Opatowskie”. W jego skład wchodzą prehistoryczne kopalnie krzemienia wraz z kompleksem leśnym, w którym znajduje się wiele stanowisk rzadkich gatunków roślin. W roku 1994 prezydent Lech Wałęsa w specjalnym Zarządzeniu uznał Krzemionki Opatowskie jako „Pomnik Historii”. Głównym celem rezerwatu jest ochrona kopalni krzemienia pasiastego, wyrobisk górniczych i śladów obozowisk górników. Od wielu lat trwają usilne starania, aby Krzemionki Opatowskie wpisać na listę światowego dziedzictwa UNESCO – niestety władzom powiatu nie jest to po drodze. W ostatnich latach słyszy się również o kłopotach finansowych, które uniemożliwiają rozwój tego niezwykłego i jedynego tego typu kompleksu kopalń na świecie. Jeśli nie wiadomo o co chodzi … to chodzi o pieniądze.

Ochrona krzemienia pasiastego – Biżuteria z krzemienia pasiastego z każdym rokiem staje się coraz popularniejsza, zdobywając nie tylko polskie, ale i światowe salony. Wzrost zainteresowania wyrobami krzemiennymi niesie za sobą również „rabunkową” gospodarkę tym niezwykle rzadkim, bo występującym tylko na ziemi sandomierskiej kamieniem. Od wielu lat sandomierski jubiler, który przywrócił do życia krzemień pasiasty stara się, aby wydobycie krzemienia pasiastego podlegało ochronie prawnej. Jego celem jest stworzenie z krzemieni pasiastych regionalnego produktu chronionego prawem patentowym. Jednym z pomysłów jest utworzenie, na wzór amerykańskiej Doliny Krzemowej, związku gmin o nazwie Dolina Krzemienna.

Wielu domorosłych jubilerów widząc „krzemienną żyłę złota” postanowiło szybko zarobić. Zdarza się, że pod nazwą „krzemień pasiasty” sprzedawane są ozdoby z innych rodzajów krzemienia, imitującego tylko „pasiaka”. Jeśli zależy nam na oryginalnej biżuterii krzemiennej, polecam zakup u znanych i zasłużonych twórców, do których zalicza się sandomierski artysta Cezary Łutowicz. Zakupione u niego wyroby posiadają stosowny certyfikat poświadczający autentyczność kamienia i wysoką jakość wykonania całego wyrobu. Pracownia artysty znajduje się w Sandomierzu na Starówce przy Pl. Poniatowskiego 4 (obok Urzędu Miasta) – PK
Fragmenty „Krzemień pasiasty – kamień rzadszy od diamentu” z cyklu „Artykuł na weekend”
www.mojesandomierskie.pl

8 Komentarze do “Krzemień pasiasty – kamień rzadszy od diamentu”

  • Tomek pisze:

    Dlaczego wcześniej nie napisałaś? Zaręczyłbym się krzemieniem pasiastym a nie jakimś tam diamentem.

  • psiząb pisze:

    Mam taki krzemień pasiasty, ale pochodzi z Pakistanu i nazywany jest onyksem pakistańskim lub onyksem pasiastym lub aragonitem???

    • Mati pisze:

      Po pierwsze krzemień to nie onyks. To co opublikowałeś na zdjęciu to nie krzemień pasiasty, to zupełnie inny kamień, o innych właściwościach chemicznych, innym pochodzeniu, wykopaliskowy, nie wulkaniczny i on zupełnie inaczej wygląda.

  • ew pisze:

    A ja bardzo dobrze pamiętam salę w sandomierskim muzeum, poświęconą właśnie krzemieniowi pasiastemu. Pamiętam tam również biżuterię z niego, ale niestety nie wiem już, czy to była stała, albo czasowa wystawa i czy tego akurat artysty, o którym piszą MojeSandomierskie.

    W tej sali zrobiłam tylko jedno zdjęcie, to:

    Sandomierz zaskakuje szalenie pozytywnie.
    Pozdrawiam.
    ps
    No i… jeny, ależ piękny ten moździerz! Może to nawet lepszy byłby pomysł – zamiast pierścionków takie pakistańskie cudeńka. :)

  • mati pisze:

    hej psiząb to masz krzemień pasiasty czy aragonit bo jedno i drugie to nie to samo i też wcale nie podobne.

  • Dlaczego piszesz takie głupoty?
    Krzepień pasiasty znajduje się na ziemi Świętokrzyskiej czyli koło Ostrowca Św. a nie w Sandomierzu.

    • Ela Wolny pisze:

      Widzę, że kolega pt. Ostrowiec Św., nie zadał sobie trudu przeczytania artykułu, ani tym bardziej naszych komentarzy. Równie bez trudu przyszło mu także zacząć swą wypowiedź od inwektyw..

      Jest tag Sandomierz, choćby dlatego, że artysta z Sandomierza rozsławił w świecie ten krzemień, bo jego pracownia, w której można nabyć biżuterię z tego kamienia, znajduje się właśnie w Sandomierzu. Bo muzeum sandomierskie ma takąż wystawę…

      Za głównego popularyzatora i swoistego ambasadora krzemienia pasiastego w jubilerstwie uznaje się sandomierskiego artystę Cezarego Łutowicza. To on w latach 70-tych wprowadził ten niezwykły kamień jako element biżuterii.

      Pracownia artysty znajduje się w Sandomierzu na Starówce przy Pl. Poniatowskiego 4 (obok Urzędu Miasta)

Komentarze podlegają moderacji

♫ ♪♫ Relaxdaily
Data Publikacji
Październik 2010
P W Ś C P S N
« wrz   lis »
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031
Archiwum
Publikacje Losowe

Pustynia Błędowska – wycinka 2013

Uwagi na marginesie – Trwa wycinka, ratowanie pustyni, największego w Polsce obszaru lotnych piasków o powierzchni wynoszącej około 33 km², rozciągającego się pomiędzy dzielnicą Dąbrowy Górniczej, o nazwie Błędów (na zachodzie) i wschodnią gminą Klucze, długości 10 km, szerokości 4 km i i jednego z ważnych tematów naszej nie od dziś uwagi – dziękujemy Dominikowi – […]

✓ ...

Stara Wieś

Nazwę tą nosi ponad 400 miejscowości w Polsce, ale nasza Stara Wieś, leżąca w województwie śląskim (powiat bielski,  gmina Wilamowice) jest naprawdę wsią starą. Pierwsze wzmianki o niej, pochodzą  bowiem już z XIII wieku, a w 1444  roku po raz pierwszy użyto tej właśnie nazwy, która funkcjonuje do dziś. Wieś założyli przybysze z Europy Zachodniej  […]

Ost. Komentarze
Autor
Kategorie

Adam Wajrak Adriana Wrzesińska Aldona Artur Pierzchniak-Guma bagienny.net Dalekie Obserwacje Damian Filipczak Dominik ela.d Ela Wolny evita_duarte Ewa ewamalcher.com Gazeta Wyborcza iniemamnie Inszynier J. Kroplewski Jacek Maria Jeliński Ja Jestem Janek Jerzy Kukuczka K. Robak Kasia Kinga Marek Pióro Mateo Mike MM Monia Nikola Paweł Yaho Psi Ząb Realka Rider_Lukas Saber sandomierskie Tina Tips_Senior Tomek Tomoman ulth W. Śliwiński Wiesław Czapski WIEŻOS Zbyszko :) Islas Canarias ✔ (30)
Afryka (8)
Alpy (7)
Andrychów (7)
Anglia (6)
Article ✔ (3)
Artykuły (99)
Artyzm ✔ (8)
Ateny (1)
Austria (2)
Babia Góra (3)
Batyż (1)
Beskidy ✔ (41)
Bielsko-Biała ✔ (73)
Bieszczady (1)
Boliwia (1)
Bratysława (1)
Błatnia (4)
Chemia (3)
Chicago (6)
Chiny (2)
Chorwacja (1)
Cieszyn (5)
Czechy (2)
Czerwone Wierchy (5)
Częstochowa (1)
Czupel (4)
Dolina Kłodzka (1)
Dramat (1)
Dzieciom (20)
Energia (9)
Fauna (58)
Feminizm (16)
Flora ✿ڿڰۣ– (50)
Fotografia (65)
Francja (2)
Fuerteventura (1)
Gaiki (2)
Gdańsk (3)
Gdynia Orłowo (2)
Geologia (58)
Gibasy (1)
Giewont (1)
Goczałkowice (5)
Góra Barania (2)
Góra Żar (16)
Gorce (1)
Góry Gran Canarii ✔ (6)
Góry Stołowe (1)
Góry ✔ (205)
Graffiti ☯ (29)
Grafika (19)
Gran Canaria ✔ (30)
Grecja (1)
GUMA – pamiętniki wspinacza (13)
H2O (46)
Hawana (1)
Himalaje (19)
Historia (100)
Hiszpania (18)
Holandia (1)
Hrobacza Łąka (3)
Indie (15)
Inwałd (3)
Irlandia (3)
Istebna (1)
Jaskinie (35)
Język hiszpański ✔✔ (11)
Jura Krakowsko-Częstochowska (50)
Kalwaria Zebrzydowska ✔ (1)
Kamesznica (4)
Kamień Pomorski (1)
Kanada (4)
Karpaty (2)
Katowice (9)
Kazimierz Dolny (1)
Klimat (6)
Klimczok (4)
Koniaków (7)
Korea Południowa (1)
Kościelec (1)
Kosmos (7)
Kozubnik (1)
Kraków ✔ (7)
Kreta (1)
Książki (92)
Kuba (1)
Kultura i Sztuka (41)
Lanzarote (1)
Londyn (5)
Lotniarstwo (13)
Lubiatowo (1)
Lublin (7)
Ludwinów (1)
Lwów (1)
Magurka Wilkowicka (7)
Maków Podhalański ✔ (3)
Malinowska Skała (2)
Mazowsze (1)
Mała Fatra (3)
Międzybrodzie Bialskie (8)
Mielno (1)
Mnich (1)
Muzyka ♫ ♪♫ (16)
Myślaki (209)
Niemcy (13)
Norwegia (1)
NYC (5)
Olsztyn (31)
Opole (6)
Ostre (1)
Oświęcim (2)
Paranormalne (3)
Peru (1)
Pico de las Nieves (2)
Pieniny (9)
Pilsko ✔ (7)
Pireneje (1)
Podlesice (1)
Podzamcze (1)
Poezja (45)
Porąbka (1)
Portugalia (2)
Poznań (1)
Proza (26)
Pszczyna ✔ (6)
Pustynia Błędowska (10)
Raptawicka Turnia (1)
Reportaże (256)
Roque Nublo (2)
Rosja (2)
Rospuda (1)
Rozwój i świadomość (54)
Rudy Kamień (3)
Rumunia (1)
Rye (1)
Rysunek (19)
Sandomierz (5)
Seven Sisters (1)
Skoczów ✔ (3)
Skrzyczne (4)
Sokole Góry (2)
Sopot (1)
Stara Wieś (2)
Sucha Beskidzka ✔ (4)
Sudety (4)
Świat Babci Leli (3)
Świnica (1)
Szczecin (2)
Szczyrk (10)
Szwajcaria (1)
Szyndzielnia (4)
Słowacja (10)
Tatry (44)
Teneryfa (8)
Treblinka (1)
Tresna (4)
Trynidad (1)
Tunezja (6)
Turcja ✔ (3)
Turystyka (93)
Ukraina (3)
USA (15)
W Beskidach (78)
W DRODZE – ISLAS CANARIAS (12)
Wadowice (1)
Warszawa (1)
Wąwozy, kaniony, barranco ✔ (6)
Wielka Racza (3)
Wielka Rycerzowa (3)
Wielka Turnia (4)
Wilkowice (1)
Wincentów (1)
Wisła (3)
Wschód (11)
Wspinaczka (74)
Wulkan Pico del Teide ✔ (2)
Wyspy Kanaryjskie (34)
Wyszków (15)
Włochy (6)
Z Polski ✔ (7)
Żabnica (3)
Żagle (8)
Zakopane (7)
Zawodzie (4)
Zawoja (2)
Zdrowie ♥ (55)
Zwardoń (2)
Żylina (3)
Żywiec (5)
Złoty Potok (3)
Łańcut (1)

WP Cumulus Flash tag cloud by Roy Tanck requires Flash Player 9 or better.

FotoGaleria
POMOC DLA ARTURADeklarując 1% podatku w zeznaniach PIT - podać Nr KRS 84062 a także cel - Artur Pierzchniak.Wpłaty darowizn na konto Fundacji, oraz poprzez przycisk Płacę Teraz - PayU, który umożliwia wpłaty z kart kredytowych bądź przelewy on-line. Cel, zawsze podając cel Pomoc Arturowi Pierzchniakowi. Any donations can be made directly to the account of the Foundation or through the Płace Teraz-PayU button located on our website: Płacę Teraz - PayU This button allows you to deposit directly from your credit card or online transfers – the purpose of the Pomoc Arturowi Pierzchniakowi. Bank Millennium SA ul. Stanisława Żaryna 2A 02-593 Warszawa BIC/SWIFT CODE : BIGBPLPWXXX IBAN: PL 04 1160 2202 0000 0000 5515 5611 At the same time it is possible to declare 1% tax on personal income statements, indicate the number of KRS 84062 and purpose Artur Pierzchniak.
Translate
stat4u